Ka Ga Imbokodo

Naa Imbokodo ke eng?

Imbokodo ke teko ya go šoma botse e kgolo ya mokopanywa wa dikenti tše pedi tšeo di sa lego ditekong go thibela HIV. Dikenti tša nyakišišo di bitšwa Ad26.Mos4.HIV (kenti ya Ad26) le Clade C gp140 (kenti ya phrotheine). Maikemišetšo a magolo a nyakišišo ye ke go bona ge eba:

  • Naa dikenti tša nyakišišo di ka kgona go thibela phetelo ya HIV?
  • Ge eba dikenti di bolokegile gore di ka abelwa batho?
  • Naa mekgwatšhomo ya mašole a mmele e kgona go amogela dikenti tša nyakišišo? 

Dikenti tšeo di lekwago mo go nyakišišo ye DI KA SE hlole phetelo ya HIV goba AIDS. Ga di a tšweletšwa go tšwa go HIV yeo e phelago, HIV yeo e bolailwego, dikarolo tšeo di tšeerwego go tšwa go HIV, goba disele tša batho tšeo di fetetšwego ke HIV. Di tšweleditšwe go tšwa go dikopišwa tša sintetiki (tšeo di dirilwego ke motho) tša HIV gomme ka go realo di ka se kgone go hlola phetelo ya HIV goba AIDS. 

Dikenti tše tša nyakišišo di sa lekwa. Se se bolela gore re a di nyakišiša gomme re sa tšwela pele go ithuta ge eba di bolokegile gore di ka dirišwa bathong le ge eba di tla šoma go thibela phetelo ya HIV.

Dikenti tše di dirišwa fela bakeng sa nyakišišo. Ga di hwetšagale go setšhaba goba tša hwetšagala gore di ka rekišwa. Dikenti tše di abja ke motšweletši wa tšona, Janssen Vaccines & Prevention B.V., karolo ya Dikhamphani tša Sefamasuthikhale tša Johnson & Johnson.

Mpotše tše dingwe gape ka ga Imbokodo

Imbokodo ke nyakišišo ye kgolo yeo maikemišetšo a yona e lego go bontšha gore dikenti tše di ka šireletša basadi mo Afrika ka tlase ga Sahara go phetelo ya HIV. Ge Imbokodo e ka kgona go laetša gore dikenti tše di a šoma go basadi mo Afrika ka tlase ga Sahara, ye e tla ba kgato e kgolo kudu e bohlokwa mo go hwetšeng kenti yeo e bolokegilego gape e šomago yeo e tla šireletšago batho lefaseng ka bophara go HIV. 

Nyakišišo ye nngwe gape e kgolo, yeo e tšweleditšwego ka 2009, e bontšhitše la mathomo gore kenti e ka thibela HIV, le ge e le gore e be e le ga nnyane. Nyakišišo yeo e be e bitšwa RV144 gomme e dirilwe kua Thailand ka batho ba go feta 16,000. Dipoelo tšeo di be di kgahliša, gomme di laeditše gore kenti e thibetše dipersente tše 31.2 tša diphetelo tše mpsha tša HIV. Se se bolela gore dikenti tša nyakišišo tšeo di dirišitšwego mo nyakišišong ya RV144 di kgonne go ka thibela phetelo ya HIV mo go batho bao e ka bago o tee go tšwa go ba bararo bao ba hweditšego kenti mo nyakišišong. Le ge e le gore se, se be se se sa lekanela gore dikenti di ka abelwa laesense ya tirišo setšhabeng, nyakišišo e abetše borasaentshe ka dika le tshedimošo yeo ba e hlokago go ka tšweletša dikenti tše kaone. Dikenti tšeo di lekwago mo go Imbokodo di a fapana le tšeo di dirišitšwego mo go teko ya RV144.

Dikenti tšeo di dirišwago mo go Imbokodo, le dikenti tšeo di swanago natšo, di šetše di kile tša lekwa mo dinyakišišong tše mmalwa tše nyane. Ye nngwe ya dinyakišišo tše tše nnyane yeo e tsebjwago bjale ka Approach, yeo e bego e diriša kenti yeo e nyakilego go swana kudu ya Ad26 le kenti ya proteine yeo e swanago le ya Imbokodo gomme e dirwa kua US, Rwanda, Afrika Borwa, le Thailand. Dikenti tša Ad26 le proteine tšeo di dirišwago mo go Imbokodo gape di fiwa batho ba 235 mo dinyakišišong tše pedi kua US, Kenya, le Rwanda tšeo di bitšwago HVTN 117 (Traverse) le HVTN 118 (Ascent). Traverse le Ascent ke diteko tša mathomong moo banyakišiši ba nyakago go ithuta ge eba dikenti tša Ad26 le tša proteine (dikenti tšona tšeo di dirišwago mo go Imbokodo) di bolokegile gore di ka abelwa batho; ge eba batho ba kgona go ka diriša dikenti tša nyakišišo ka ntle le gore ba kwe bohloko kudu; le gore naa mekgwatšhomo ya twantšhano le malwetši ya mebele ya batho e amogela bjang dikenti tša Ad26 le proteine. Dipoelo tša moragorago go tšwa go dinyakišišo tša Traverse, le go tšwa go Approach tšeo go bolelwago ka tšona ka mo godimo, di bontšhitše gore dikenti tše tše pedi di bolokegile gore di ka abelwa batho le gona di laeditše kamogelo e botse ke mašole a mmele. 

Mo dinyakišišong tšeo di dirilwego go fihla lehono, ga se gwa ba le mathata a šoro a tša kalafo ao go itemogetšwego ona ao a sepelelanago le dikenti tše. Le ge go le bjalo, ka mehla go na le kgonagalo ya go ka ba gona ga mathata ao a se a tšhwago a bonwa. Ke sona seo boikemišetšo bjo bongwe bja nyakišišo ye e le go leka go bona gore naa dikenti tše di bolokegile ge di abelwa batho ba bantšinyana. Boitekanelo bja mokgathatema yo mongwe le yo mongwe bo tla šetšwa ka kutšwana mo nakong ya nyakišišo ye.

Imbokodo e fapana le dinyakišišo tše dingwe tše nnyane ka gore mo go Imbokodo, banyakišiši bjale ba nyaka go ithuta ge eba dikenti tša Ad26 le proteine ka nnete di ka kgona go thibela phetelo ya HIV. 

Ke mang yo a dirago nyakišišo?

Nyakišišo yeo e tšweleditšwego ke HVTN, Janssen Vaccines & Prevention B.V., karolo ya Dikhamphani tša Sefamasuthikhale tša Johnson & Johnson, le dikliniki tšeo di kgathago tema tšohle. Badirišanimmogo ba ba šoma mmogo le baswarasetseka ba setšhaba go tiišetša gore nyakišišo ye e a dumelega go batho ba moo gape le gore e hlompha ditšo tša batho ba moo.